جوان آنلاین: بند اول یادداشت تفاهم ایران و امریکا در اسلامآباد، بدون قید و شرط، تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کرده؛ توافقی که اسرائیل را مکلف به خروج از اراضی اشغالی لبنان میکند. حالا ۱۰ روز از آن توافق گذشته و دولت لبنان به یک توافق دوجانبه با اسرائیل رسیده که خروج آن از لبنان را منوط به موفقیت پروژه موسوم به «مناطق آزمایشی» در جنوب لبنان و خلع سلاح حزبالله کرده است؛ توافقی که دبیرکل حزبالله لبنان آن را «ذلتبار و فاقد اعتبار» خوانده و نمایندگان حزبالله نیز آن را «تسلیم کامل دولت لبنان»، «شوم» و «صرفاً جوهر روی کاغذ» خواندهاند. نخستوزیر رژیم صهیونیستی دیروز مجدداً تأکید کرد که «تا وقتی حزبالله خلع سلاح نشود، نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان عقبنشینی نمیکنند.»
رژیمصهیونیستی و دولت لبنان بعد از چند هفته مذاکره با میانجیگری امریکا به یک توافق چارچوب برای «پایان دادن دائمی به درگیری میان دو طرف و رسیدگی به ریشههای آن» دست پیدا کردند؛ توافقی که در آن، دولت لبنان، برخلاف قوانین و توافقات بنیادین در لبنان، موجودیت اسرائیل را به عنوان یک دولت به رسمیت شناخته است: «اسرائیل و لبنان حق متقابل یکدیگر برای زیستن در صلح به عنوان دو کشور دارای حاکمیت را به رسمیت میشناسند.» علاوه بر مقدمه قانون اساسی لبنان و توافقنامه طائف که بر پایبندی به وضعیت دشمنی با اسرائیل و مخالفت با هرگونه سازشی که تمامیت ارضی و حاکمیت ملی را به مخاطره اندازد، تأکید دارند، قانون منع عادیسازی روابط با اسرائیل که در ژوئن ۱۹۵۵ تصویب شده، هرگونه توافق، معامله یا ارتباط با اسرائیل را ممنوع میکند و ماده اول این قانون، انعقاد هرگونه توافق (مستقیم یا غیرمستقیم) با نهادها یا شهروندان اسرائیلی را جرم میداند. دولت لبنان بهرغم همه این قوانین، طی ماههای اخیر، علاوه بر ورود به مذاکره با اسرائیل، به سمت عادیسازی با آن حرکت کرد؛ مذاکراتی که بعد از توافق ایران و امریکا در اسلامآباد برای پایان جنگ سرعت گرفت و شنبه شب به توافق چارچوب با رژیم صهیونیستی با میانجیگری امریکا منجر شد. هرچند در بند (۴) این توافق، اسرائیل و لبنان «به اجرای روندی متقابل و مشروط برای گسترش حاکمیت ارتش لبنان و خروج نیروهای اسرائیلی متعهد میشوند» ولی خروج اسرائیل از مناطقی از لبنان که آنها را اشغال کرده، موکول به موفقیت کنترل ارتش در «دو منطقه آزمایشی اولیه» شده است؛ موضوعی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، روز شنبه بر آن تأکید کرد: «تا وقتی که حزبالله خلع سلاح نشود، نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان عقبنشینی نمیکنند.» بر اساس مفاد توافق، اسرائیل «منطقه امنیتی» خود را در محدوده موسوم به «خط زرد» در داخل خاک لبنان حفظ خواهد کرد تا زمانی که حزبالله خلع سلاح شود. یک مقام اسرائیلی به آکسیوس گفته که باید هرگونه تهدید از خاک لبنان علیه اسرائیل از میان برود تا ارتش این رژیم از خاک لبنان خارج شود. منطقه موسوم به «منطقه امنیتی» که اسرائیل میگوید تا خلع سلاح حزبالله از آن خارج نخواهد شد، شامل ۵۷ روستا و شهرک و جمعیتی حدود ۶۰۰ هزار نفر است.
سرکوب اعتراضات
جمعه شب هنوز ساعتی از اعلام توافق نگذشته بود که شمار زیادی از حامیان حزبالله در مخالفت با توافق به خیابانها آمدند؛ اعتراضاتی که نیروهای ارتش و نهادهای امنیتی در لبنان، آن را با باتوم سرکوب و مخالفان را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و متفرق کردند. در حالی که هزاران نفر از لبنانیها در ضاحیه جنوبی بیروت در محکومیت این توافق تظاهرات کردند و آن را گامی در مسیر عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی خواندند، تصاویر منتشر شده نشان میدهد که ارتش لبنان به سوی تظاهرکنندگان در جاده فرودگاه بیروت گاز اشکآور شلیک کرده است. همزمان، تعداد زیادی از جوانان لبنانی به سمت مقر نخستوزیری (سرای کبیر) در مرکز بیروت حرکت کرده و اطراف آن دست به تجمع زدند. نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، درباره فتنه جدید علیه لبنان هشدار داده و از لبنانیها خواسته که از جنگ داخلی اجتناب کنند: «ای مردم من در لبنان، تمام لبنان؛ از جنگ داخلی برحذر باشید!» شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، عصر دیروز در یک بیانیه پنجبندی، توافق چارچوبی میان دولت لبنان و اسرائیل را بهشدت محکوم کرد و آن را «توافقی تحقیرآمیز، ننگین، فاقد اعتبار و واگذاری حاکمیت لبنان» دانست. نعیم قاسم، دولت لبنان را متهم کرد که با رد آتشبسی که در مذاکرات ایران و امریکا در پاکستان در آوریل ۲۰۲۶ حاصل شده بود، زمینه حملات گسترده اسرائیل در «چهارشنبه سیاه» را فراهم کرد؛ حملاتی که به گفته او صدها شهید و مجروح، رعب عمومی و ویرانی گسترده در سراسر لبنان بر جای گذاشت. دبیرکل حزبالله یادداشت تفاهم ایران و امریکا را عامل اصلی توقف جنگ دانست و گفت این سند توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، تضمین تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان و آغاز مذاکرات نهایی ظرف ۶۰ روز را پیشبینی کرده بود: «ایران پس از خودداری اسرائیل از اجرای تعهدات، توافق را متوقف و به بستن تنگه هرمز ادامه داد تا اینکه امریکا، اسرائیل را به پذیرش آتشبس وادار کرد. این یادداشت تفاهم یک برگ برنده تاریخی برای لبنان بود، اما دولت لبنان با امضای توافق چارچوبی، این فرصت را از بین برد و همه ابزارهای قدرت خود را بهطور رایگان در اختیار اسرائیل قرار داد.» به گفته شیخ نعیم قاسم، توافق چارچوب که دولت لبنان آن را امضا کرده، «به دلیل مشروط کردن عقبنشینی اسرائیل به خلع سلاح حزبالله، بسیار خطرناک» است. او در بیانیه خود میگوید: «این توافق به اسرائیل اجازه میدهد روند استقرار ارتش لبنان، اجرای خلع سلاح و حتی ادامه عقبنشینی خود را کنترل و ارزیابی کند. این روند میتواند اشغال را برای سالها تثبیت کرده، مانع بازگشت ساکنان مناطق اشغالی شود و حتی به الحاق این مناطق به اسرائیل بینجامد.» دبیرکل حزبالله میگوید که موضوع سلاح مقاومت یک مسئله داخلی لبنان است و نباید به خروج اسرائیل از خاک لبنان گره بخورد: «حزبالله هرگز سلاح خود را تحویل نخواهد داد و هیچکس حق ندارد مردم لبنان را از حق دفاع از خود و سرزمینشان در برابر اشغالگران محروم کند.» رهبر حزبالله بهشدت از توافق چارچوب واشینگتن انتقاد کرده و گفته که این توافق، توافقی تحقیرآمیز و ننگین است که به معنای چشمپوشی از حاکمیت لبنان است. این توافق هیچ مشروعیتی ندارد و باید مفاد یادداشت تفاهم میان ایران و امریکا اجرا شود. سایر رهبران مقاومت نیز با لحنی مشابه به این توافق واکنش نشان دادند. شیخ احمد قبلان، مفتی جعفری لبنان، گفته که «دولت کنونی، کلید حاکمیت بیروت را به واشینگتن و تلآویو سپرده است، اما ما به هر قیمتی با این اقدام مقابله میکنیم.» او میگوید که آنچه میان دولت کنونی لبنان و رژیم تروریستی اسرائیل زیر نظر امریکای خبیث توافق شد، بدترین فاجعه ملی است که تاکنون لبنان شاهد آن بوده است و هیچ مشروعیت قانونی ندارد. محمد رعد، رئیس فراکسیون حزبالله در پارلمان لبنان، نیز گفته که «این بیانیه همچنین نشاندهنده تسلیم کامل دولت لبنان در برابر منطق امریکا است. موضع مقامات لبنانی، خیانت به حاکمیت لبنان، حقوق و منافع مردم لبنان، عزت و آرمانهای آنان به شمار میرود.»
حتی منتقدان بدبیناند
علاوه بر حزبالله، بخشی از احزاب لبنانی با توافق جمعه شب مخالفت کردند. ولید جنبلاط، رهبر حزب سوسیالیست ترقیخواه (دروزیها)، بهرغم حمایت از «انحصار سلاح در دست دولت لبنان»، صراحتاً اعلام کرده که به سیاست امریکا اعتماد ندارد و آن را صرفاً «میانجی» برای اسرائیل میداند. حنا غریب، دبیرکل حزب کمونیست لبنان، نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما از ابتدا توافقنامه ترسیم مرزهای دریایی با دشمن اسرائیلی را رد کردیم، پس چگونه ممکن است اکنون تن به توافقنامه خواری و تسلیم در برابر او بدهیم؟» وی گفت: «هیچ صلحی با رژیم آپارتاید و نسلکش وجود ندارد. باید برای لغو این توافق ننگین نهایت تلاش خود را بکنیم.» در مقابل، نهاد ریاست جمهوری لبنان در واکنش به توافق با رژیم صهیونیستی، آن را زمینهساز بازگشت لبنانیها به مناطق آزاد شده کشورشان و خانههای بازسازی شده دانست. «نواف سلام»، نخستوزیر لبنان، مدعی شد: هدف این توافق، خروج نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان و بازگرداندن حاکمیت دولت بر سراسر کشور است. مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، در دفاع از توافق در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایالات متحده مفتخر است که بخشی از توافق چارچوب سهجانبه تاریخی منعقدشده میان لبنان و اسرائیل بوده است.» وی با تأکید بر اینکه هنوز اقدامات بیشتری برای اجرای کامل این توافق مورد نیاز است، افزود: با وجود دستیابی به توافق میان لبنان و اسرائیل، همچنان کارهای زیادی پیش رو قرار دارد.
